Başabaş noktası hesaplama: Kaç satışta giderler karşılanır?

Başabaş noktası, seçtiğiniz dönemde toplam katkı payının sabit giderleri karşıladığı satış düzeyidir. Bu düzeye gelmek nakit akışının sorunsuz olduğu veya yatırımın geri döndüğü anlamına gelmez; model dönemsel gelir ve gider ilişkisini gösterir.

Önce aynı dönemi seçin

Aylık kira ile yıllık yazılım giderini doğrudan toplamayın. Önce giderleri aynı döneme dönüştürün. Sabit gider satış adediyle hemen değişmeyen tutardır. Değişken maliyet ise bir satış daha yapıldığında oluşan ürün, ambalaj veya işlem maliyetidir.

30.000 TL sabit gider örneği

Birim satış fiyatı 500 TL, birim değişken maliyet 350 TL olsun.

• Birim katkı payı: 500 − 350 = 150 TL
• Başabaş adet: 30.000 ÷ 150 = 200 satış
• Başabaş ciro: 200 × 500 = 100.000 TL
• 30 günlük ortalama hedef: 200 ÷ 30 ≈ 6,67 satış/gün

Başabaş hesaplayıcısı bu adımları birlikte gösterir. Günlük sayı 30 günlük basit ortalamadır; açık olduğunuz gün sayısına göre ayrıca planlayın.

Neden yukarı yuvarlanır?

Sabit gider 30.100 TL olsaydı bölüm 200,67 çıkardı. Bir bütün ürün satıldığı varsayımıyla en az 201 satış gerekir. Araç satış adedini yukarı yuvarlar ve ciroyu bu adetle hesaplar.

Maliyet artışı sonucu nasıl değiştirir?

Değişken maliyet 400 TL'ye çıkarsa katkı payı 100 TL olur. Aynı 30.000 TL gideri karşılamak için 300 satış gerekir. Birim maliyette 50 TL artış, gerekli adedi %50 yükseltir. Fiyat indirimini değerlendirirken de katkı payını yeniden hesaplayın.

Katkı payı sıfır veya negatifse

Fiyat değişken maliyete eşitse her satış sabit giderlere sıfır katkı sağlar. Fiyat daha düşükse her ek satış açığı büyütür. Pozitif sabit giderle bu koşullarda sonlu bir başabaş adedi yoktur; daha fazla satış tek başına çözüm değildir.

Model tek bir ürün veya sabit satış karması varsayar. Birden fazla üründe ağırlıklı katkı payı gerekir. Vergi yaklaşımını tutarlı tutun; taksit, stok ödemesi ve tahsilat vadesi gibi nakit akışı etkileri ayrı değerlendirilir. Önce marj hesabınızı netleştirin, ardından gerçekçi adet senaryoları kurun.