100 km maliyeti nasıl hesaplanır? Yakıt ve elektrik için örnekler

Araç tüketimini para cinsinden karşılaştırmak için tüketim değerini ödediğiniz birim fiyatla çarpın. İçten yanmalı araçta litre, elektrikli araçta kilovatsaat kullanılır. Aynı mesafeyi karşılaştırdığınızdan emin olun. Bir aracın depo doldurma tutarını diğerinin tek şarj tutarıyla kıyaslamak, menziller farklıysa anlamlı değildir.

Aşağıdaki fiyatlar ve tüketimler tamamen varsayımsaldır. Güncel akaryakıt veya şarj tarifesi, belirli bir modelin ölçülmüş tüketimi değildir.

Benzin ve dizel için formül

100 km maliyeti = 100 km'de tüketilen litre × litre fiyatı.

Örneğin tüketim 7 litre/100 km, fiyat 50 TL/litre olsun. 7 × 50 = 350 TL/100 km eder. Kilometre başına enerji gideri 350 ÷ 100 = 3,50 TL/km olur.

Ayda 1.200 km kullanırsanız 1.200 ÷ 100 × 350 = 4.200 TL yakıt gideri hesaplanır. Yol bilgisayarındaki uzun dönem ortalaması, benzer koşullarda yaptığınız dolum kayıtlarıyla birlikte değerlendirilebilir. Tek bir kısa sürüşün tüketimini bütün yıla genellemekten kaçının.

Elektrikli araç için formül

Faturalandırılan enerjiye göre tüketim 20 kWh/100 km ve enerji fiyatı 8 TL/kWh olsun. 20 × 8 = 160 TL/100 km ve 1,60 TL/km çıkar. Aynı 1.200 km için 1.920 TL hesaplanır.

Burada kritik kelime “faturalandırılan”dır. Aracın gösterdiği batarya tüketimi ile şarj noktasından çekilen enerji aynı ölçüm sınırı olmayabilir. Karşılaştırmada kullandığınız tüketimin hangi noktada ölçüldüğünü yazın.

Aynı mesafede örnek karşılaştırma

Girdi / sonuç	Yakıt örneği	Elektrik örneği
Tüketim / 100 km	7 litre	Faturalandırılan 20 kWh
Birim fiyat	50 TL / litre	8 TL / kWh
100 km enerji gideri	350 TL	160 TL
1 km enerji gideri	3,50 TL	1,60 TL
1.200 km aylık enerji gideri	4.200 TL	1.920 TL

Bu tablo iki gerçek modelin testi değildir. Fiyatlar ve tüketimler yöntemi göstermek için seçilmiştir; kendi kayıtlarınız farklı sonuç verebilir.

Şarj kaybını iki kez eklemeyin

Yalnızca bataryaya ulaşan enerji biliniyorsa ve varsayımsal şarj verimi yüzde 90 kabul ediliyorsa, şebekeden gereken enerji batarya enerjisi ÷ 0,90 ile bulunur. Örneğin 18 kWh ÷ 0,90 = 20 kWh.

Ancak elinizdeki 20 kWh değeri zaten sayaç veya faturadan geliyorsa yeniden kayıp eklemek aynı gideri iki kez sayar. Bu örnekteki yüzde 90, her araç ve şarj koşulunun verimi değildir; yöntemi göstermek için seçilmiştir.

İki aracı adil karşılaştırmak

Aynı kilometre ve benzer kullanım koşullarını esas alın. Şehir içi, otoyol, hava sıcaklığı, yük ve sürüş alışkanlığı değişirse tüketim de değişebilir. Gerçek bir karşılaştırmada test tarihi, güzergâh, koşullar ve ölçüm yöntemi birlikte kaydedilmelidir.

Elektrikli araçta ev ve istasyon kullanımı karışıyorsa her birinde alınan enerjiyi kendi fiyatıyla çarpın. Sabit oturum veya park ücreti varsa ayrıca ekleyin. Ucuz bir ev tarifesini bütün şarjların o tarifeden yapıldığı varsayımıyla kullanmayın.

Ev ve istasyonu birlikte kullanırsanız

100 km için faturalandırılan toplam 20 kWh enerjinin 14 kWh kısmını evde, 6 kWh kısmını istasyonda aldığınızı varsayalım. Ev fiyatını 4 TL/kWh, istasyon fiyatını 12 TL/kWh seçelim. Bunlar da güncel tarife değildir.

• Ev: 14 × 4 = 56 TL.
• İstasyon: 6 × 12 = 72 TL.
• Toplam: 56 + 72 = 128 TL/100 km.

Varsa park, oturum veya abonelik ücretini kendi kullanımınıza uygun şekilde ayrıca ekleyin. Basitçe iki fiyatın ortalamasını almak doğru olmaz; alınan enerji miktarları farklıdır.

Bu hesap araç sahip olma maliyeti değildir

Satın alma bedeli, değer kaybı, sigorta, bakım, vergi, lastik ve finansman bu tabloda yoktur. Enerji gideri düşük çıkan araç, toplam sahip olma maliyetinde mutlaka düşük çıkacak diye bir sonuç çıkarılamaz.

Kendi hesap sayfanızda üç senaryo oluşturabilirsiniz: bugünkü ortalama kullanımınız, daha yüksek tüketimli dönem ve daha pahalı enerji fiyatı. Her senaryoda yalnızca değiştirdiğiniz girdiyi açıkça belirtin. Böylece tek ve kesin görünen bir sonuç yerine kararın hangi değişkene duyarlı olduğunu görürsünüz.

Hesabı kendiniz kontrol edin

• Tüketim birimi litre/100 km mi, kWh/100 km mi?
• Fiyat, tüketimle aynı enerji birimi için mi?
• Elektrik tüketimi batarya tarafında mı, sayaç tarafında mı ölçüldü?
• Aylık mesafe için 100'e bölme yapıldı mı?
• Ek ücretler dahil mi ve bunlar iki kez sayıldı mı?

Bu rehberin örnekleri birim dönüşümü ve aritmetiğe dayanır. Belirli bir araç, sağlayıcı veya satın alma tercihi önerilmez. Gerçek bütçe için kendi tüketim kayıtlarınızı ve tarihli faturalarınızı kullanın.

Ölçüm yöntemine ilişkin kaynak

EPA’nın tüketim ve menzil ölçümü açıklaması, kendi AC şarj ölçümünde kablo ve araç içi şarj cihazı kayıplarını dahil ettiğini anlatır. Bu kaynak, batarya enerjisi ile ödenen enerji arasındaki ölçüm farkını açıklar; buradaki Türkiye fiyatlarının veya yüzde 90 verim varsayımının kaynağı değildir. Erişim: 25 Eylül 2026.